Máy hàn TIG không có khí hoặc khí ra yếu là lỗi thường gặp trong quá trình hàn. Khi khí argon không được cấp đúng lưu lượng, hồ quang có thể mất ổn định. Tungsten dễ bị oxy hóa và mối hàn có thể đổi màu, bị đen hoặc xuất hiện rỗ khí. Tuy nhiên, không phải lúc nào lỗi cũng nằm bên trong máy hàn. Bình khí, van điều áp, đường ống, mỏ hàn và van điện từ đều có thể là nguyên nhân. Vậy máy hàn TIG không ra khí phải làm sao? Dưới đây là 7 vị trí cần kiểm tra trước khi đưa máy đi sửa chữa.
Vì sao máy hàn TIG cần khí argon?
Hàn TIG sử dụng điện cực tungsten để tạo hồ quang. Trong quá trình này, vùng hồ quang và vũng hàn cần được bảo vệ khỏi không khí bên ngoài. Khí argon thường được sử dụng để tạo lớp khí bảo vệ quanh khu vực hàn. Nếu lượng khí không đủ, oxy và hơi ẩm trong không khí có thể tiếp xúc với kim loại đang ở nhiệt độ cao. Điều này có thể dẫn đến:
- Mối hàn bị oxy hóa.
- Mối hàn TIG bị đen.
- Mối hàn đổi màu vàng, xanh hoặc tím.
- Tungsten nhanh bị nhiễm bẩn.
- Hồ quang không ổn định.
- Mối hàn xuất hiện rỗ khí.
- Chất lượng mối hàn giảm.
Vì vậy, khi máy hàn TIG không có khí hoặc khí ra yếu, cần kiểm tra sớm để tránh ảnh hưởng đến sản phẩm.
7 vị trí cần kiểm tra khi máy hàn TIG không có khí hoặc khí ra yếu
1. Bình khí argon
Đây là vị trí đầu tiên cần kiểm tra. Nếu bình argon đã hết hoặc lượng khí còn quá thấp, máy sẽ không thể cung cấp đủ khí cho quá trình hàn. Hãy kiểm tra:
- Bình còn khí hay không.
- Van bình đã mở chưa.
- Loại khí có đúng yêu cầu không.
- Áp suất trên đồng hồ có phù hợp không.
- Bình có dấu hiệu rò rỉ không.
Trong một số trường hợp, người dùng bật máy nhưng quên mở van bình khí. Khi đó, máy vẫn có thể lên nguồn và các chức năng điện vẫn hoạt động nhưng không có khí ra mỏ. Nếu đổi sang bình khí khác mà máy hoạt động bình thường, nguyên nhân có thể không nằm ở máy.
2. Bộ điều áp và đồng hồ lưu lượng
Bộ điều áp giúp giảm áp suất khí từ bình xuống mức phù hợp với hệ thống. Nếu bộ điều áp bị lỗi, đồng hồ hiển thị không chính xác hoặc đường khí bên trong bị hạn chế, lượng argon cấp đến máy có thể không đủ. Khi kiểm tra, cần quan sát:
- Đồng hồ áp suất.
- Đồng hồ lưu lượng.
- Kim đồng hồ có hoạt động không.
- Lưu lượng có thay đổi khi mở khí không.
- Bộ điều áp có bị hư hỏng không.
Nếu bình còn khí nhưng đồng hồ không hiển thị đúng hoặc lưu lượng gần như không thay đổi, cần kiểm tra bộ điều áp.
3. Ống dẫn khí
Ống dẫn khí là vị trí thứ ba cần kiểm tra khi máy hàn TIG ra khí yếu. Đường ống có thể gặp các vấn đề như:
- Bị gập.
- Bị đè.
- Bị nứt.
- Bị thủng.
- Bị lão hóa.
- Đầu nối bị lỏng.
- Bên trong bị tắc.
Một đoạn ống bị gập cũng có thể làm giảm đáng kể lượng khí đi qua. Hãy kiểm tra toàn bộ đường khí từ bình đến máy và từ máy đến mỏ hàn. Nếu phát hiện ống bị nứt hoặc lão hóa, nên thay mới thay vì tiếp tục sử dụng.
4. Đầu nối và các vị trí rò khí
Khí argon có thể bị thất thoát trước khi đến mỏ hàn nếu hệ thống có vị trí rò. Các vị trí cần kiểm tra gồm:
- Đầu nối bình khí.
- Đầu vào bộ điều áp.
- Đầu ra bộ điều áp.
- Đầu nối ống khí.
- Đầu nối phía sau máy.
- Đầu nối mỏ hàn.
Một vị trí rò nhỏ có thể khiến lưu lượng khí thực tế thấp hơn nhiều so với thông số trên đồng hồ. Nếu nghi ngờ rò khí, cần kiểm tra các mối nối bằng phương pháp phù hợp. Không nên tiếp tục hàn khi đường khí bị rò nghiêm trọng.
5. Mỏ hàn TIG
Mỏ hàn là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với vùng hàn nên cần được kiểm tra kỹ. Một số bộ phận có thể ảnh hưởng đến dòng khí gồm:
- Chụp khí.
- Collet.
- Collet body.
- Đầu dẫn khí.
- Ống khí bên trong mỏ.
- Các đầu nối.
Nếu chụp khí bị nứt hoặc lắp không đúng, dòng khí có thể phân bố không tốt. Nếu đường khí trong mỏ bị tắc hoặc gập, khí có thể ra rất yếu dù hệ thống phía trước vẫn hoạt động bình thường. Có thể thử bằng một mỏ hàn TIG tương thích khác để khoanh vùng nguyên nhân.
6. Van điện từ khí trong máy
Nếu bình khí, bộ điều áp, đường ống và mỏ hàn đều bình thường nhưng máy hàn TIG không ra khí, cần kiểm tra van điện từ. Van điện từ có nhiệm vụ đóng và mở đường khí theo tín hiệu điều khiển của máy. Khi van bị: kẹt, cháy cuộn dây, bám bụi, hỏng cơ cấu bên trong, không nhận được tín hiệu điều khiển. Khí có thể không được cấp đến mỏ hàn. Một dấu hiệu thường gặp là khi bấm cò mỏ hàn, máy không phát ra tiếng đóng mở van và không có khí ra. Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào tiếng van để kết luận. Cần kiểm tra điện áp điều khiển và tình trạng thực tế của van.
7. Mạch điều khiển khí của máy
Đây là vị trí cần kiểm tra khi các bộ phận bên ngoài đều hoạt động bình thường. Máy hàn TIG thường điều khiển khí theo các khoảng thời gian như:
- Pre Gas: cấp khí trước khi hồ quang bắt đầu.
- Post Gas: tiếp tục cấp khí sau khi hồ quang kết thúc.
Nếu mạch điều khiển gặp sự cố, van điện từ có thể không nhận được tín hiệu phù hợp. Khi đó, máy có thể:
- Không cấp khí.
- Cấp khí chập chờn.
- Khí ra không đúng thời gian.
- Khí ra yếu.
- Có khí nhưng không ổn định.
Trong trường hợp này, cần kiểm tra mạch điều khiển và các linh kiện liên quan.
Cách kiểm tra máy hàn TIG không ra khí
Khi gặp lỗi, không nên tháo máy ngay. Hãy kiểm tra theo trình tự từ bên ngoài vào bên trong.
Bước 1: Kiểm tra bình argon
Đảm bảo bình còn khí và van bình đã mở.
Bước 2: Kiểm tra bộ điều áp
Theo dõi áp suất và lưu lượng trên đồng hồ.
Bước 3: Kiểm tra đường ống
Đảm bảo ống không bị gập, nứt hoặc tắc.
Bước 4: Kiểm tra rò khí
Kiểm tra các đầu nối từ bình đến máy và từ máy đến mỏ hàn.
Bước 5: Kiểm tra mỏ hàn
Kiểm tra chụp khí, collet và đường khí bên trong mỏ.
Bước 6: Kiểm tra van điện từ
Nếu các bộ phận bên ngoài bình thường, cần kiểm tra van khí bên trong máy.
Bước 7: Kiểm tra mạch điều khiển
Nếu van không được điều khiển đúng, cần kiểm tra mạch điều khiển và các linh kiện liên quan. Quy trình này giúp xác định lỗi theo từng khu vực và tránh thay linh kiện khi chưa cần thiết.
Vì sao máy hàn TIG có khí nhưng khí ra rất yếu?
Không phải trường hợp nào cũng là máy hàn TIG không ra khí hoàn toàn. Một lỗi phổ biến khác là máy vẫn có khí nhưng lưu lượng rất yếu. Các nguyên nhân có thể gồm:
- Bình khí gần hết.
- Bộ điều áp hoạt động không chính xác.
- Ống khí bị gập.
- Đường khí bị tắc.
- Đầu nối bị rò.
- Van điện từ mở không hoàn toàn.
- Chụp khí hoặc đường khí trong mỏ bị tắc.
- Cài đặt lưu lượng chưa phù hợp.
Nếu máy trước đây cấp khí bình thường nhưng hiện tại khí yếu dần, cần kiểm tra cả đường khí và các bộ phận bên trong máy.
Máy hàn TIG không có khí có ảnh hưởng đến tungsten không?
Có. Tungsten cần được bảo vệ bằng khí trơ trong quá trình hàn. Khi khí argon không được cấp đầy đủ, điện cực có thể tiếp xúc với không khí ở nhiệt độ cao. Điều này có thể khiến tungsten: đổi màu, nhiễm bẩn, nóng đỏ, biến dạng và cháy cụt nhanh. Đặc biệt, nếu máy hàn TIG không có khí nhưng vẫn tiếp tục hàn, tungsten có thể nhanh chóng bị hỏng và hồ quang trở nên không ổn định.
Máy hàn TIG không ra khí có phải hỏng bo mạch không?
Không nhất thiết. Đây là lỗi mà nhiều người thường kết luận quá sớm. Trước khi kiểm tra bo mạch, cần loại trừ các nguyên nhân đơn giản như:
Bình khí → điều áp → ống khí → đầu nối → mỏ hàn → van điện từ → mạch điều khiển.
Nếu các bộ phận bên ngoài và van điện từ đều hoạt động bình thường nhưng máy vẫn không cấp khí, lúc đó mới cần kiểm tra sâu hơn phần điều khiển. Cách này giúp tránh thay bo mạch khi lỗi thực tế chỉ nằm ở đường khí hoặc phụ kiện.
Khi nào cần sửa chữa máy hàn TIG?
Bạn nên đưa máy đi kiểm tra nếu đã kiểm tra hệ thống khí bên ngoài nhưng lỗi vẫn xuất hiện. Một số dấu hiệu cần lưu ý:
- Máy không cấp khí dù bình còn đầy.
- Bấm mỏ nhưng van khí không hoạt động.
- Khí ra lúc có lúc không.
- Lưu lượng khí không ổn định.
- Máy cấp khí sai thời điểm.
- Chức năng Pre Gas không hoạt động.
- Chức năng Post Gas không hoạt động.
- Tungsten liên tục bị oxy hóa.
- Mối hàn liên tục bị đen hoặc đổi màu.
- Máy báo lỗi liên quan đến hệ thống điều khiển.
Lúc này, cần kiểm tra van điện từ, mạch điều khiển và các linh kiện bên trong máy.
HDE nhận kiểm tra và sửa chữa máy hàn TIG
HDE cung cấp dịch vụ kiểm tra và sửa chữa máy hàn TIG, hỗ trợ xử lý các lỗi liên quan đến hệ thống khí, hồ quang và mạch điều khiển. Kỹ thuật viên có thể kiểm tra từ các bộ phận bên ngoài đến hệ thống bên trong máy nhằm xác định đúng nguyên nhân. HDE hỗ trợ kiểm tra các lỗi:
- Máy hàn TIG không có khí.
- Máy hàn TIG không ra khí.
- Máy hàn TIG ra khí yếu.
- Khí TIG ra không ổn định.
- Van khí không hoạt động.
- Máy hàn TIG khó mồi hồ quang.
- Hồ quang TIG không ổn định.
- Tungsten bị cháy hoặc oxy hóa.
- Mối hàn TIG bị đen.
- Mối hàn TIG bị đổi màu.
- Máy hàn TIG báo lỗi.
Việc kiểm tra đúng nguyên nhân giúp hạn chế thay thế linh kiện không cần thiết và rút ngắn thời gian thiết bị dừng hoạt động.
Kết luận
Máy hàn TIG không có khí hoặc khí ra yếu có thể xuất phát từ nhiều vị trí khác nhau. Trong đó, bình argon, bộ điều áp, đường ống, đầu nối và mỏ hàn là những vị trí nên kiểm tra trước. Nếu hệ thống bên ngoài hoàn toàn bình thường, cần kiểm tra sâu hơn van điện từ và mạch điều khiển khí bên trong máy. Xác định đúng vị trí lỗi ngay từ đầu giúp tránh thay linh kiện không cần thiết và giảm thời gian dừng máy. HDE nhận kiểm tra và sửa chữa máy hàn TIG, hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các lỗi liên quan đến khí, hồ quang, nguồn và bo mạch.
Liên hệ HDE để được tư vấn và kiểm tra máy:
- Hotline: 0988 124 864
- Website cùng hệ thống: https://inovancevietnam.vn/
- Facebook: Công Ty CP Điện Hải Dương – HDE
- Youtube: HDE Tech
- Tiktok: HDE Tech
