Máy hàn TIG không ổn định, hồ quang khó mồi khiến quá trình hàn bị gián đoạn và chất lượng mối hàn giảm rõ rệt. Người thợ có thể gặp tình trạng bấm mỏ nhưng hồ quang không lên, hồ quang chập chờn hoặc vừa mồi đã tắt. Nguyên nhân không phải lúc nào cũng nằm ở bo mạch máy hàn. Khí bảo vệ, điện cực tungsten, dây mỏ hàn, tiếp mass và các thông số cài đặt đều có thể ảnh hưởng đến khả năng mồi và duy trì hồ quang. Vậy cần làm gì khi máy hàn TIG khó mồi hồ quang? Dưới đây là quy trình kiểm tra từ những nguyên nhân đơn giản đến các lỗi cần kỹ thuật viên xử lý.
Máy hàn TIG không ổn định, hồ quang khó mồi là dấu hiệu gì?
Hồ quang TIG cần được hình thành và duy trì ổn định giữa điện cực tungsten và vật liệu hàn. Khi hệ thống có vấn đề, máy có thể xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu:
- Bấm mỏ hàn nhưng hồ quang không mồi.
- Hồ quang mồi chậm hơn bình thường.
- Phải chạm tungsten vào vật liệu mới có hồ quang.
- Hồ quang vừa lên đã tắt.
- Hồ quang bị chập chờn khi đang hàn.
- Dòng hàn không ổn định.
- Hồ quang bị lệch sang một bên.
- Tungsten nhanh bị nhiễm bẩn hoặc cháy đầu.
- Mối hàn không đều dù thông số không thay đổi.
- Máy hoạt động lúc được lúc không.
Nếu tình trạng xuất hiện liên tục, cần kiểm tra cả hệ thống bên ngoài và bên trong máy.
Những việc cần làm khi máy hàn TIG khó mồi hồ quang
1. Kiểm tra nguồn điện cấp cho máy
Nguồn điện không ổn định có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tạo và duy trì hồ quang. Trước tiên, cần kiểm tra:
- Điện áp nguồn cấp.
- Dây nguồn.
- Phích cắm và đầu nối.
- Aptomat.
- Điểm tiếp xúc của dây điện.
- Tình trạng quá tải của đường điện.
Nếu điện áp bị sụt hoặc nguồn cấp không đáp ứng yêu cầu của máy, hồ quang có thể hoạt động không ổn định. Đặc biệt với máy công suất lớn sử dụng trong nhà máy, cần kiểm tra nguồn điện ngay từ đầu thay vì chỉ tập trung vào mỏ hàn.
2. Kiểm tra dây mass và kẹp mass
Tiếp mass kém là một trong những nguyên nhân đơn giản nhưng thường bị bỏ qua. Khi kẹp mass không tiếp xúc tốt với vật liệu, dòng điện hàn không tạo được đường dẫn ổn định. Hãy kiểm tra:
- Dây mass có bị đứt ngầm không.
- Kẹp mass có bị cháy hoặc oxy hóa không.
- Điểm kẹp có sạch không.
- Kẹp có tiếp xúc chắc với vật liệu không.
- Đầu nối dây mass với máy có bị lỏng không.
Nên làm sạch vị trí tiếp xúc trước khi thử hàn lại. Nếu thay kẹp mass hoặc dây mass khác mà hồ quang hoạt động bình thường, nguyên nhân có thể nằm ở hệ thống mass cũ.
3. Kiểm tra điện cực tungsten
Tungsten có vai trò quan trọng trong quá trình tạo hồ quang TIG. Nếu điện cực bị bẩn, mòn, biến dạng hoặc lựa chọn không phù hợp, quá trình mồi hồ quang có thể gặp khó khăn. Kiểm tra xem tungsten có:
- Bị nhiễm bẩn.
- Bị cong hoặc biến dạng.
- Bị cháy đầu.
- Bị mòn không đúng hình dạng.
- Có đường kính phù hợp với dòng hàn hay không.
Nếu đầu tungsten bị nhiễm bẩn, cần xử lý hoặc thay mới tùy tình trạng thực tế.
4. Kiểm tra cách mài tungsten
Hình dạng đầu tungsten ảnh hưởng đến khả năng tập trung hồ quang. Nếu mài không đúng cách, hồ quang có thể bị lệch hoặc khó mồi. Khi mài tungsten, cần đảm bảo bề mặt mài phù hợp với phương pháp hàn và yêu cầu công việc. Không nên sử dụng một điện cực đã bị nhiễm bẩn nặng để tiếp tục hàn các sản phẩm yêu cầu chất lượng cao.
5. Kiểm tra mỏ hàn TIG
Nếu máy vẫn hoạt động nhưng hồ quang khó mồi, hãy kiểm tra mỏ hàn. Các bộ phận cần kiểm tra gồm:
- Công tắc mỏ hàn.
- Dây mỏ hàn.
- Đầu nối.
- Collet.
- Collet body.
- Chụp khí.
- Điện cực tungsten.
- Các điểm tiếp xúc bên trong mỏ.
Dây mỏ bị đứt ngầm hoặc công tắc hoạt động không ổn định có thể khiến tín hiệu điều khiển bị gián đoạn. Một cách kiểm tra đơn giản là sử dụng mỏ hàn khác tương thích để thử. Nếu đổi mỏ mà hồ quang hoạt động bình thường, cần tập trung kiểm tra mỏ hàn ban đầu.
6. Kiểm tra khí argon
Khí bảo vệ không chỉ ảnh hưởng đến màu sắc mối hàn mà còn có thể ảnh hưởng đến quá trình hàn TIG nói chung. Cần kiểm tra:
- Bình argon.
- Van bình.
- Bộ điều áp.
- Đồng hồ lưu lượng.
- Đường ống dẫn khí.
- Van khí trên máy.
- Đường khí trong mỏ hàn.
Nếu khí không được cấp đúng thời điểm hoặc lưu lượng không ổn định, quá trình hàn có thể bị ảnh hưởng. Đồng thời, cần kiểm tra xem đường khí có bị rò rỉ hay không.
7. Kiểm tra chế độ mồi hồ quang
Máy hàn TIG có thể sử dụng các phương thức mồi khác nhau tùy model. Một số máy hỗ trợ HF Start, trong khi một số máy có chế độ mồi bằng tiếp xúc. Nếu đang sử dụng chế độ HF nhưng chức năng HF không hoạt động, máy có thể gặp tình trạng bấm mỏ nhưng hồ quang không hình thành. Cần kiểm tra:
- Chế độ hàn TIG đã được chọn đúng chưa.
- Chế độ mồi đã cài đặt đúng chưa.
- Thông số Start Current.
- Thời gian mồi.
- Thông số liên quan đến HF Start nếu máy có hỗ trợ.
Không nên tự thay đổi quá nhiều thông số cùng lúc. Hãy đưa máy về cấu hình phù hợp rồi kiểm tra từng thông số.
8. Kiểm tra khoảng cách giữa tungsten và vật liệu
Khoảng cách tungsten quá lớn có thể khiến việc mồi hồ quang khó khăn. Ngược lại, nếu tungsten chạm vào vật liệu trong quá trình hàn, đầu điện cực có thể bị nhiễm bẩn. Khoảng cách phù hợp phụ thuộc vào đường kính tungsten, dòng hàn, vật liệu và phương pháp mồi. Vì vậy, cần kết hợp kiểm tra thông số máy với kỹ thuật thao tác của người thợ.
9. Kiểm tra thông số dòng hàn
Dòng hàn được cài đặt quá thấp so với vật liệu và điện cực cũng có thể khiến hồ quang khó duy trì. Trong khi đó, dòng hàn quá cao có thể làm tungsten nhanh bị nóng và biến dạng. Cần kiểm tra lại:
- Dòng hàn.
- Loại vật liệu.
- Đường kính tungsten.
- Loại điện cực.
- Chế độ AC/DC.
- Các thông số mồi và duy trì hồ quang.
Không nên chỉ tăng dòng điện khi gặp tình trạng khó mồi mà chưa xác định nguyên nhân.
10. Kiểm tra chế độ AC/DC
Với các máy hàn TIG hỗ trợ nhiều chế độ, việc lựa chọn AC hoặc DC cần phù hợp với vật liệu. Nếu cài đặt sai chế độ, hồ quang và chất lượng mối hàn có thể bị ảnh hưởng. Ví dụ, khi hàn nhôm, người vận hành thường cần sử dụng chế độ AC trên các máy hỗ trợ TIG AC. Do đó, khi hồ quang bất thường, cần kiểm tra lại chế độ hàn trước khi nghi ngờ phần cứng.
Khi nào máy hàn TIG có thể đang bị lỗi phần cứng?
Nếu đã kiểm tra nguồn điện, mass, tungsten, mỏ hàn, khí argon và thông số nhưng máy vẫn khó mồi, khả năng lỗi nằm bên trong thiết bị cần được xem xét. Một số dấu hiệu đáng chú ý:
- Chức năng HF không hoạt động.
- Máy không phát tia mồi.
- Hồ quang lúc mồi được, lúc không.
- Hồ quang tắt dù các điều kiện hàn ổn định.
- Dòng hàn hiển thị không đúng.
- Máy báo lỗi bất thường.
- Máy nóng nhanh.
- Máy phát tiếng kêu bất thường.
- Máy đã sửa nhưng lỗi tái diễn.
Lúc này, không nên tự ý tháo máy nếu không có chuyên môn về điện tử công suất. Các bộ phận như bo mạch điều khiển, mạch công suất, mạch kích HF, IGBT, cảm biến dòng và hệ thống điều khiển cần được kiểm tra theo đúng quy trình.
Quy trình kiểm tra máy hàn TIG khó mồi
Có thể áp dụng quy trình kiểm tra theo thứ tự sau: Nguồn điện → Dây mass → Mỏ hàn → Tungsten → Khí argon → Thông số hàn → Chế độ mồi → Hệ thống bên trong máy.
Cách kiểm tra theo thứ tự giúp loại bỏ các nguyên nhân đơn giản trước khi tiến hành sửa chữa phần cứng. Đồng thời, việc này cũng hạn chế tình trạng thay linh kiện khi chưa xác định đúng lỗi.
Máy hàn TIG khó mồi có nên tiếp tục sử dụng?
Không nên cố sử dụng máy trong thời gian dài nếu hồ quang liên tục bị chập chờn. Hồ quang không ổn định có thể khiến chất lượng mối hàn giảm và làm tăng nguy cơ nhiễm bẩn tungsten. Nếu nguyên nhân liên quan đến hệ thống điện hoặc bo mạch, việc tiếp tục vận hành cũng có thể khiến lỗi trở nên nghiêm trọng hơn. Tốt nhất nên kiểm tra nguyên nhân trước khi đưa máy trở lại sản xuất.
HDE nhận kiểm tra và sửa chữa máy hàn TIG
HDE cung cấp dịch vụ kiểm tra và sửa chữa máy hàn TIG, hỗ trợ xác định nguyên nhân khi thiết bị gặp lỗi trong quá trình vận hành. Kỹ thuật viên có thể kiểm tra từ các yếu tố bên ngoài như mỏ hàn, dây mass, khí bảo vệ đến hệ thống điện tử bên trong máy. Một số lỗi HDE hỗ trợ kiểm tra:
- Máy hàn TIG không lên nguồn.
- Máy hàn TIG khó mồi hồ quang.
- Hồ quang TIG không ổn định.
- Hồ quang đang hàn thì tắt.
- Máy hàn TIG không ra khí.
- Mối hàn TIG bị đen.
- Mối hàn TIG bị đổi màu.
- Máy hàn báo lỗi.
- Máy hàn bị cháy bo mạch.
- Máy hàn hoạt động chập chờn.
HDE ưu tiên xác định nguyên nhân trước khi đề xuất phương án sửa chữa hoặc thay thế linh kiện.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao máy hàn TIG khó mồi hồ quang?
Có nhiều nguyên nhân như nguồn điện không ổn định, mass kém, tungsten bẩn, mỏ hàn lỗi, cài đặt sai chế độ mồi hoặc mạch HF gặp sự cố.
Máy hàn TIG không mồi được nhưng vẫn lên nguồn là lỗi gì?
Nếu máy lên nguồn nhưng không mồi hồ quang, cần kiểm tra mỏ hàn, mass, tungsten, chế độ TIG và hệ thống HF trước. Nếu các bộ phận này bình thường, cần kiểm tra sâu hơn phần điều khiển và công suất.
Tungsten bẩn có làm hồ quang khó mồi không?
Có. Tungsten bị nhiễm bẩn hoặc biến dạng có thể khiến hồ quang khó mồi và không ổn định.
Vì sao hồ quang TIG vừa mồi đã tắt?
Có thể liên quan đến tín hiệu mỏ hàn, dòng hàn, mass, nguồn điện hoặc hệ thống điều khiển hồ quang. Cần kiểm tra theo từng yếu tố để xác định chính xác nguyên nhân.
Có nên tự sửa bo mạch máy hàn TIG không?
Không nên nếu không có chuyên môn về điện tử công suất. Máy hàn TIG có các mạch điện áp và dòng điện cao, việc sửa chữa không đúng kỹ thuật có thể gây hư hỏng thiết bị hoặc mất an toàn.
Kết luận
Khi máy hàn TIG không ổn định, hồ quang khó mồi, không nên vội kết luận máy đã hỏng bo mạch. Hãy kiểm tra lần lượt nguồn điện, mass, mỏ hàn, tungsten, khí argon và thông số cài đặt. Nếu các yếu tố bên ngoài đều bình thường nhưng máy vẫn khó mồi hoặc hồ quang liên tục chập chờn, thiết bị nên được kiểm tra chuyên sâu. HDE nhận kiểm tra và sửa chữa máy hàn TIG, hỗ trợ doanh nghiệp xác định nguyên nhân và đưa ra phương án xử lý phù hợp.
Liên hệ HDE để được tư vấn:
- Hotline: 0988 124 864
- Website cùng hệ thống: https://inovancevietnam.vn/
- Facebook: Công Ty CP Điện Hải Dương – HDE
- Youtube: HDE Tech
- Tiktok: HDE Tech
